محمد بن على ظهيرى سمرقندى

مقدمهء مصحح 17

سندباد نامه ( فارسى )

نموده‌اند . حتى بنفى نيز با وجود ذكر چند دليل ، نظر خود را به صورت تخمينى بيان كرده است اما چون داراى اعتبار و نفوذ زيادى بوده ، سخنانش حكم حقيقت پيدا كرده است تا اينكه در سال 1959 م . تحقيقات دانشمند آمريكايى به نام پرى ، تحت عنوان اصل كتاب سندباد منتشر گرديد و به اين نظريه پايان داد و برعكس ادّعا نمود كه اصل كتاب سندباد ايرانى است ، هرچند شباهتهايى به داستانهاى هندى دارد و ممكن است قسمتهايى از كتاب سندباد به نواحيى از هندوستان كه مسلمان‌نشين بوده راه يافته ، سپس حكايتهايى به آن افزوده‌اند . « 1 » همچنين پرى در اين مقاله در ردّ نظريهء بنفى و دليل او مبنى بر وجود نامهاى هندى در كتاب سندباد نوشته است : « كورش و سندباد نامهاى قديم ايرانى هستند نه هندى » « 2 » و واقعا نيز مطلب چنين است . زيرا اگر كتاب اصل هندى داشت ، مىبايست نظير كليله و دمنه و ساير كتابهاى هندى پر از نامهاى هندى باشد كه اينچنين نيست . علاوه بر اين پرى با استناد به ساختار كتاب ، دلايلى مىآورد كه نشان‌دهندهء ايرانى بودن اصل كتاب است . اين دلايل عبارتند از : 1 - رقم هفت ( هفت فيلسوف ، هفت وزير ، هفت روز . . . ) 2 - اصول جزا دادن مجرم ( به مصلحت شاهزاده موى زن را تراشيده ، رويش را سياه كرده ، بر خر سياه نشانده ، در شهر مىگردانند و منادى مىفرمايند كه هركه با خواجهء خود خيانت كند ، جزايش اين است ) 3 - عقب انداختن اجراى حكم به واسطهء حكايت گفتن ( قياس شود با مقدمهء هزار و يك شب كه مبدأش هزار افسانهء ايرانى قديم است ) « 3 » به نظر اينجانب ، بهترين وسيله براى شناخت هر كتابى ، مراجعه به متن آن كتاب است و چون به سندبادنامهء موجود مراجعه مىكنيم ، عبارتهاى زير را مىبينيم كه دلالت بر اصل ايرانى آن دارد : - و اين كتابيست ملقّب به سندباد ، فراهم‌آوردهء حكماى عجم . . . « 4 »

--> ( 1 ) The origin of the book of Sindbad , B . E . Perry , P . 54 . . ( 1 ) ( 2 ) . همان ، ص 82 . ( 3 ) . همان ، صص 92 - 91 . ( 4 ) . متن ، ص 17 .